Dynastia Tudorów wobec Reformacji
Hrabia Richmond, syn Edmunda Tudora, hrabiego Richmondu i Małgorzaty Beaufort, córki Jana, księcia Sommerset z dynastii Lancasterów, za panowania Yorków skupił wokół siebie opozycję baronów, pobił Ryszarda III w 1485 roku pod Bosworth i objął tron jako Henryk VII Tudor. Następnie poślubił córkę brata Ryszarda III, Elżbietę York, co zakończyło okres zwany Wojną Dwóch Róż - wojną Lancasterów (róża biała) z Yorkami (róża czerwona) o tron angielski, trwająca od 1455 roku. Henryk VII w latach 1487-97 toczył walki z braćmi Elżbiety: Ryszardem i Edwardem, popieranym przez Irlandię, Szkocję i Francję. W czasie swojego panowania wprowadził wiele reform:
» Umocnił władzę absolutną w kraju.
» Wprowadził reformę o włóczęgostwie: zakaz przemieszczania się ludności.
» Awansował średnią szlachtę na rzecz baronów.
» Wprowadził Izbę Gwiaździstą.
» Wprowadził ustawodawstwo sądowe.
» Zabiegał o rozwój floty i handlu zagranicznego.
» Popierał wyprawy odkrywcze angielskich żeglarzy.
Po śmierci ojca w 1509 roku, tron objął jego Henryk VIII Tudor. Był człowiekiem wszechstronnie wykształconym i od dzieciństwa miał kontakty z wieloma humanistami (w tym, m.in. z Tomaszem Morusem). W 1513 roku wstąpił do Świętej Ligi, założonej przez Juliusza II do walki z ekspansja francuską we Włoszech. W 1521 roku wydał traktat, w którym potępił poglądy i poczynania Marcina Lutra, przez co papież Leon X nadał mu tytuł "obrońcy wiary". Zawiązał sojusz z Hiszpanią i ożenił się w 1509 roku z Katarzyną Aragońska, córką Ferdynanda II. Małżeństwo to było krokiem ku polityce antyfrancuskiej. Z Francja toczył pomyślne wojny. Popierał państwa niemieckie. Po nieotrzymaniu zgody na rozwód z Katarzyną Aragońską (przyczyną była chęć posiadania potomka męskiego, którego małżonka nie potrafiła mu urodzić), stał się przeciwnikiem papieża. Za radą doradcy Cromwella i arcybiskupa Cranmera ogłosił się głową Kościoła anglikańskiego. Arcybiskup Cranmer anulował jego małżeństwo z Katarzyną i w 1532 roku Henryk
poślubił Annę Boleyn. W odpowiedzi papież Klemens VII nałożył na Henryka klątwę. W 1534 roku parlament ogłosił króla głową Kościoła anglikańskiego (tzw. akt supremacji), przez co osoba papieża nie miała żadnego znaczenia w kraju. W latach 1536-1540 zniesiono wszystkie klasztory, kolegiaty i beneficja proste, ich dobra przejęła nowa arystokracja. Henryk VIII skazał na śmierć przez powieszenie m.in.: Tomasza Morusa, Tomasza Cromwella oraz dwie z sześciu swoich żon:
1. Katarzyna Aragońska - ślub w 1509 roku
Była matką Marii I Krwawej. Pierwszy raz za maż wyszła w 1501 roku za księcia Walii, Artura, owdowiała w następnym roku. Po rozwodzie z Henrykiem VIII do końca życia przebywała w wiezieniu.
2. Anna Boleyn - ślub w 1533 roku
Była matką Elżbiety I. Za sprawą króla Henryka VIII została oskarżona o wiarołomstwo i stracona.
3. Jane Seymour - ślub w 1536 roku
Urodziła Henrykowi VIII jedynego potomka w linii męskiej, Edwarda VI.
4. Anna z Kleve - ślub w 1540 roku
Została jego żoną jedynie na dwa dni.
5. Katarzyna Howard - ślub w 1540 roku
Podobnie jak Anna Boleyn została ścięta.
6. Katarzyna Parr - ślub w 1543 roku
Henryk VIII umiera w 15 w Greenwich koło Londynu.
Po śmierci Henryka VIII władzę w kraju przejmuje jego syn, Edward VI. Faktycznie w imieniu małoletniego i schorowanego monarchy władzę w kraju sprawował wuj, E. Seymour, książę Somerset, a następnie hrabia Warwick, J. Dudley, który wobec słabego zdrowia Edwarda przeprowadził zmianę porządku następstwa tronu na rzecz Jane Grey. Za panowania Edwarda VI nastąpiła konsolidacja Kościoła anglikańskiego. Zmarł w 1553 roku w wieku 16 lat na suchotę.
Po Edwardzie Vi na dziesięć dni na tron Anglii wkroczyła Joanna Grey. Została obalona przez Marię I Krwawą i ścięta.
Następnie koronę angielską przybrała Maria I Tudor, zwana Krwawą, najstarsza córka Henryka VIII. W okresie swojego panowania odnowiła stosunki Anglii z Rzymem i przywróciła religię katolicką w państwie. Jako żona króla Hiszpanii, Filipa II, prowadziła politykę prohiszpańską i antyfrancuską. Swój przydomek zyskała przez liczne prześladowania protestantów. Za jej panowania zginęło ok. 300 osób.
Ponownie w Anglii anglikanizm wprowadziła Elżbieta I Tudor. Po zwycięstwie nad flota hiszpańska (Armada) w 1588 roku, otworzyła drogę do dominacji na morzu, co dało początek szybkiemu rozwojowi handlu, rzemiosła i żeglugi. Przeprowadziła akcję kolonizacyjną na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. Aby zachować stanowisko w państwie, Elżbieta uwięziła pretendentkę do tronu angielskiego, Marię Stuart, królową Szkocji, którą po paru latach ścięto. Elżbieta zaadoptowała także jej syna, Jakuba I, który objął władzę w państwie po jej śmierci. Czas panowania Elżbiety I Tudor nazywamy erą elżbietańską. Była ona ostatnią z dynastii Tudorów.
Zasady wiary
» Zachowanie dogmatów wiary katolickiej, ustalonych w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.
» Zachowano hierarchię Kościoła.
» Rozwiązano zakony.
» Rok kościelny rozpoczynał się adwentem.
» Nakazał uznanie przeistoczenia, komunię.
» Zachowano celibat, śluby zakonne, msze prywatne oraz spowiedzi konfesyjne.
» Mało różnił się od wiary rzymsko-katolickiej.
POWRÓT
|