Miasto, które Grecy nazywali Tebami, stolica Egiptu przez ok. 1500 lat w okresie zwanym Nowym Państwem, stało mniej więcej na miejscu dzisiejszego Luksoru, na wschodnim brzegu Nilu. Z samego miasta nic nie pozostało, lecz potężne ruiny świątyni w Karnaku nadal onieśmielają współczesnych ludzi. Świątynia była największym kompleksem sakralnym starożytnego Egiptu. Miała okazałe bramy, dziedzińce i sale, istny las kolumn, reliefy, posągi i obeliski.

Główna świątynia była poświęcona Amonowi, bogu wiatrów i powietrza. Przedstawiano go jako człowieka w czapce z dwoma piórami, a jego ulubionym zwierzęciem był baran. Pierwotnie Amon był bóstwem lokalnym, lecz od XVI wieku p.n.e. faraonowie Nowego Państwa uczynili go narodowym bóstwem Egiptu. Utożsamiano go z Re, bogiem słońca. Czczono go wraz z małżonką, boginią Mut, i ich synem, bogiem księżyca, Chonsu.

Na początku Nowego Państwa Tutmosis I rozbudował małą świątynię Amona w Karnaku. Potem jeszcze wielokrotnie rozbudowywali ją jego następcy. Przez olbrzymie pylony (jest ich w Karnaku 10), bramy z masywnymi wieżami po bokach, wchodziło się do różnych części świątyni. Zapuszczając się w głąb budowli wyznawcy bóstwa wchodzili z jasnego światła słonecznego w coraz gęstszy mrok sal aż do najskrytszego sanktuarium z wizerunkiem boga. Wstęp do niego mieli jedynie faraoni i kapłani.

Świątynia w Karnaku

Do zespołu sakralnego wiodły dwie aleje między rzędami sfinksów z głowami barana. Jedna aleja prowadziła do Nilu, a druga do Luksoru. Wielki pylon frontowy świątyni głównej nadal stoi. Jego wysokość sięga 44 m, szerokość 113 m. Ściany mają grubość 15 m. Za nimi znajduje się otoczony kolumnadą Wielki Dziedziniec, na który otwierają się mniejsze świątynie. Drugi pylon prowadzi do Wielkiej Sali Kolumnowej (Hipostylowej), której powierzchnia odpowiada 1/3 wielkości Bazyliki św. Piotra w Rzymie. Salę tę, obecnie znajdującą się pod gołym niebem, niegdyś przykrywał dach wznoszący się 24 m nad posadzką i wsparty na 140 kolumnach ustawionych w 16 rzędach. Kapitele kolumn miały kształt kwiatów i pączków papirusa.

Trzeci pylon prowadzi na dziedziniec centralny, za którym trzy następne pylony znaczą wejście do sanktuarium, gdzie w świętej barce stał złoty posąg bóstwa. Po stronie południowej, za 4 kolejnymi pylonami, stoi jeszcze nie w pełni odsłonięta świątynia bogini Mut, prawie tak duża jak świątynia jej małżonka. W kompleksie mieszczą się jeszcze świątynie Chonsu i innych bogów. Dawno temu zniknęły ogrody otaczające wszystkie świątynie, lecz wciąż z drugiej strony jeziora roztacza się ładny widok na cały kompleks świątynny.

Świątynia Amona-Re w Luksorze, również budowana i rozbudowywana przez stulecia, jest mniejsza, lecz bardziej imponująca. Chrześcijanie używali jej jako kościoła, a obecnie w jej części jest meczet. Świątynia ta ma piękną arkadę z papirusowych kolumn, ogromne posągi Ramzesa II i pełne życia płaskorzeźby.