Dane personalne

Kazimierz Karol, zwany Odnowicielem, urodził się 25 lipca 1016 roku. Był synem Mieszka II, króla Polski i Rychezy (Ryksy), księżniczki niemieckiej. Jego żoną była Dobroniega, córka Włodzimierza, księcia kijowskiego i przyrodnia siostra Jarosława Mądrego. Kazimierz był ojcem Bolesława Śmiałego, Władysława Hermana, Miesza, Otta oraz Świetosławy - żony Wratysława II, księcia i króla Czech. Zmarł w 1058 roku. Jego zwłoki spoczywają w katedrze poznańskiej.

Sytuacja Polski

Sytuacja w kraju jednak nie sprzyjała nowemu władcy. W 1038 roku wybuchło powstanie w Wielkopolsce. Chłopi zaczęli buntować się przeciwko możnowładcom i chrześcijanom. Niszczyli posiadłości możnych oraz kościoły, chcąc przywrócić wiarę w bogów słowiańskich. Osłabienie władzy centralnej w państwie, liczne zamieszki i powstania ludowe przeciwko monarsze spowodowały, że możnowładcy zaczęli ubiegać się o swoje prawa i ziemie. Dawny cześnik (zajmował się piwnicami monarchy oraz dbał o organizację uczt) Mieszka II, Miecław, opanował Mazowsze, na którym prowadził samodzielne rządy. Poza tym osłabienie Polski wykorzystali także nasi sąsiedzi - Prusy i Pomorzanie, którzy atakowali nasze ziemie. Największe jednak szkody w państwie spowodował najazd Brzestyława II, króla Czechy, który w 1039 roku dotarł aż do Poznania, niszcząc wszystkie ziemie i ograbiając kościoły w Gnieźnie i Poznaniu, wywiózł relikwie św. Wojciecha. Dołączył do Czech Śląsk. Państwo polskie posiadało już bardzo mało ziem, a i te były bardzo wyniszczone.

Odbudowa ziem polskich

Sytuacja ta najbardziej nie spodobała się jednak państwom zachodnim, w tym przede wszystkim Rzeszy Niemieckiej, która obawiała się zbytniego wzmocnienia państwa czeskiego. Dlatego też cesarz, Henryk III, chętnie wspomógł ubiegającego się o koronę Polski Kazimierza, który powrócił z wygnania do kraju i w 1038 roku objął w nim rządy, jednak został tylko księciem, a nie królem. Młody władca bez problemów opanował Małopolskę i Wielkopolskę, jednakże zniszczenia w Poznaniu i Gnieźnie - największych miastach tamtego rejonu, zmusiły Kazimierza do przeniesienia stolicy z Gniezna do Krakowa. Kazimierz zawarł także sojusz z Jarosławem Mądrym (przyrodnim bratem swojej żony, Dobroniegi), władcą ruskim, który pomógł mu wygnać Miecława (który w rzeczywistości zginął na polu bitwy) w 1047 roku z Mazowsza, przyłączając je do Polski, po czym przyłączono także Pomorze nadwiślańskie. Jarosław pomógł także w odebraniu od Czechów utraconego Śląska w 1050 roku. Jednak w zamian Polska musiała płacić daninę (trybut) w złocie i srebrze na rzecz władcy czeskiego na mocy zjazdu w Kwedlinburgu z 1054 roku, przez co Odnowiciel stał się lennikiem czeskim.

Państwo Odnowiciela

Kazimierz Odnowiciel, taki przydomek nadał mu Gall Anonim, gdyż podczas rządów tego króla państwo polskie podniosło się z ruin i zaczęło sprawnie funkcjonować. Do tego przyczyniła się także odnowiona administracja w kraju. Kazimierz podzielił Polskę na prowincje, a te na kasztelanie, którymi zarządzali urzędnicy zwani kasztelanami, będący reprezentantami księcia i sprawującymi w jego imieniu sądy, dowodzącymi armią i zajmującymi się ściganiem daniny. Odbudował biskupstwa i nadał im majątki ziemskie. W zamian za służbę wojskową rycerstwo otrzymywało posiadłości. Pozwalało to zmniejszyć wydatki skromnego budżetu państwa. W ten sposób Kazimierz dał początek systemu feudalnego w Polsce.