CZĘŚĆ A
- Podkreśl, które z podanych nazw nie pasują do pojęcia Mezopotamia.
A) Eufrat
B) Attyka
C) Sumerowie
D) Asyria
E) Babilon
F) Fenicjanie
G) Gilgamesz
H) Hammurabi
I) Zama
(3 pkt)
- Zaznacz, które z poniższych zdań jest fałszywe.
A) Teksty modlitw, prawa, pieśni i listy spisane przez żydowskich uczonych nazywamy Biblią.
B) Tora to zbiór ostatnich ksiąg wchodzących w skład Biblii.
C) Biblia zawiera opis historii od stworzenia świata po wyjście Izraelitów do Ziemi Obiecanej.
D) Stary i Nowy Testament stanowią wykładnię religii chrześcijańskiej.
(2 pkt)
- Rycina przedstawia trzy style architektoniczne starożytnej Grecji. Pod każdym elementem rysunku wpisz nazwę danego stylu.
A .................................................................................
B .................................................................................
C .................................................................................
(3 pkt)
- Zaznacz prawidłową odpowiedź.
Wasal to:
A) Chłop poddany władzy pana.
B) Najwyższy senior stojący na szczycie drabiny feudalnej.
C) Osoba składająca hołd wasalny, zobowiązana do wiernej służby seniorowi.
D) Osoba przyjmująca hołd wasalny.
(1 pkt)
- Połącz w pary urzędy z czasów Karola Wielkiego i ich kompetencje. W wykropkowane miejsce wpisz odpowiednie literki.
1. Cześnik - ...........
2. Stolnik - ..........
3. Komornik - .........
4. Palatyn - ..........
5. Kanclerz - ..........
A) Przewodniczenie sądowi dworskiemu w zastępstwie króla.
B) Zaopatrzenie w napoje i przechowywanie ich w piwnicach.
C) Opieka nad stajnią królewską
D) Przygotowanie i wysyłanie pism, opieka nad kaplicą królewską.
E) Opieka nad jadalnią królewską
F) Opieka nad magazynem żywności.
(5 pkt)
- Który z zakonów nie był zakonem rycerskim?
A) Templariusze
B) Dominikanie
C) Krzyżacy
D) Joannici
(1 pkt)
- Zaznacz, który z Jagiellonów nigdy nie panował na Węgrzech.
A) Ludwik Jagiellończyk
B) Władysław Warneńczyk
C) Władysław II Jagiellończyk
D) Kazimierz Jagiellończyk
(1 pkt)
- Wskaż prawidłową odpowiedź związaną z poniższym wydarzeniem.
Rokosz szlachecki z 1665 r.:
A) Jego przywódcą był Mikołaj Zebrzydowski.
B) Rokoszanie pokonali armię królewską pod Guzowem.
C) Rokoszanie ponieśli klęskę pod Białą Górą.
D) Na czele rokoszu stał Jerzy Lubomirski.
(1 pkt)
- Poniższy wykres obrazuje zmiany ludności Polski (Korony). Jakie mogły być przyczyny tych zmian? W podanych zdaniach skreśl niepotrzebne wyrazy, tak aby zawierały informacje prawdziwe.
A) Między rokiem 1650 a 1660 liczba ludności w Koronie spadła / wzrosła.
B) Przyczyną tego mogły być wojny z Rosją i Szwecją / wojny polsko-tureckie.
C) Między rokiem 1700 a 1720 liczba ludności w Koronie wzrosła / spadła.
D) Przyczyną tego mogła być wojna północna / wojna Stanisława Leszczyńskiego z Augustem III.
(4 pkt)
- Przyporządkuj postacie historyczne do odpowiadających im opisów.
Diderot Monteskiusz Lavoisier Rousseau
A) Autor doktryny umowy społecznej - .........................
B) Encyklopedysta - .........................
C) Twórca koncepcji trójpodziału władzy - .........................
(3 pkt)
- Prawda czy fałsz? Postaw X w odpowiednim miejscu.
Konstytucja 3 Maja zawierała regulacje dotyczące: prawda fałsz
A) Trójpodziału władzy ..... .....
B) Monarchii parlamentarnej ..... .....
C) Równości obywateli wobec prawa ..... .....
(3 pkt)
- Zaznacz prawidłową odpowiedź.
Święte Przymierze to:
A) Koalicja państw walczących z Turcją powstała po odsieczy wiedeńskiej.
B) Sojusz Niemiec, Austro-Węgier i Włoch nazywany inaczej Trójprzymierzem.
C) Sojusz państw mających strzec postanowień Kongresu Wiedeńskiego.
D) Sojusz krajów katolickich walczących przeciw protestantom w XVI wieku.
(1 pkt)
- Zaznacz prawidłową odpowiedź.
Konstytucja marcowa z 1921 roku pozwalała prezydentowi:
A) Wypowiedzieć wojnę innemu państwu.
B) Stanowić o wojnie i pokoju.
C) Wypowiedzieć wojnę innemu państwu za zgodą Sejmu.
D) Żadna odpowiedź nie jest prawdziwa.
(1 pkt)
- Dokończ zdania:
A) System organizacji państwa zmierzający do rozciągnięcia kontroli nad całością życia politycznego, społecznego i kulturalnego to .....................................................................................................................
B) Ustrój państwa, w którym najważniejszym i najwyższym organem władzy ustawodawczej jest parlament to .....................................................................................................................................
C) Forma rządów, w której władza jest z reguły sprawowana przez jednostkę wspieraną przez armię lub partię polityczną to ........................................................................................................................
(3 pkt)
- Zaznacz, które połączenie dowódcy z jednostką nie jest prawdziwe:
A) Stanisław Maczek - 10 Brygada Kawalerii Zmotoryzowanej
B) Stanisław Kopański - Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich
C) Zygmunt Szyszko-Bohusz - 2 Dywizja Strzelców Pieszych
D) Bronisław Duch - 1 Dywizja Grenadierów
(2 pkt)
- Przyporządkuj mapkom odpowiednie litery.
.......... .......... ..........
A) II Rzeczpospolita
B) Rzeczpospolita około 1660 roku
C) III Rzeczpospolita
D) Polska około 1370 roku
(3 pkt)
- Połącz w pary fakty, które miały miejsce w tym samym czasie. W wykropkowane miejsca wpisz odpowiednie literki.
1. Rewolucja węgierska - ..........
2. Noc św. Bartłomieja - ..........
3. Wojna secesyjna - ..........
4. Bitwa pod Verdun - ..........
5. Powstanie państwa Izrael - ..........
A) Powstanie styczniowe
B) Powstanie PZPR
C) Konstytucja kwietniowa
D) Akt 5 listopada
E) "Polski październik"
F) Koniec panowania dynastii Jagiellonów w Polsce
G) Powstanie krakowskie
(5 pkt)
- Wyjaśnij pojęcie "rok Afryki".
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(2 pkt)
- Wymień sześć konstytucyjnych zasad ustroju Rzeczypospolitej Polskiej.
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(6 pkt)
- Zaznacz, który z wymienionych polityków nie pełnił funkcji Prezesa Rady Ministrów w III Rzeczypospolitej.
A) Jan Olszewski
B) Andrzej Olechowski
C) Jan Krzysztof Bielecki
D) Włodzimierz Cimoszewicz
(1 pkt)
- Zaznacz, która z wymienionych stawek podatku od towarów i usług (VAT) nie obowiązuje we współczesnej Polsce.
A) 0 %
B) 3 %
C) 5 %
D) 7 %
(1 pkt)
- Wymień cztery rodzaje potrzeb ludzkich według koncepcji amerykańskiego psychologa Abrahama H. Maslowa
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(4 pkt)
CZĘŚĆ B
Przeczytaj uważnie teksty oraz na podstawie źródeł i wiedzy pozaźródłowej odpowiedz na pytania.
Dokument A
Otto Bismarck, Uzasadnienie kolonizacji państwowej - 29 stycznia 1886 r.
(...) Walka o byt między Prusami a Polską wre jeszcze żywo (...). Powinniśmy pomnożyć ludność niemiecką, uszczuplić polską (...). Są Polacy i na Śląsku, ale niebezpieczeństwo grozi głównie w Poznańskiem, gdzie wielcy właściciele ziemscy (Polacy) posiadają jeszcze około 650 tys. hektarów ziemi. Według moich obliczeń kosztować to może jakieś sto milionów talarów. (...) W najbliższej przyszłości osiedlać tam będziemy Niemców, z niemieckimi kobietami. Przede wszystkim trzeba będzie utworzyć komisję, która by osadzała dzierżawców na roli. (...)
Dokument B
Ustawa o utworzeniu Komisji Kolonizacyjnej - 26 kwietnia 1886 r.
My, Wilhelm (...) za zgodą obu Izb Sejmu monarchii, zarządzamy co następuje:
§ 1. Ażeby przez osiedlenie włościan i robotników niemieckich w prowincjach poznańskiej i zachodniopruskiej wzmocnić żywioł niemiecki przeciwko dążnościom polonizacyjnym, zostaje oddany do dyspozycji rządu państwowego fundusz stu milionów marek w celu:
1. zakupna ziemi,
2. pokrycia, o ile zajdzie potrzeba, tych kosztów, jakie wynikną z powodu:
a) dokonania pierwszych urządzeń,
b) pierwszego uregulowania stosunków gminnych, kościelnych i szkolnych nowych osad (...).
Dokument C
Die Ostmark 1901, nr 1, Cele Hakaty
Celem założonego 3 listopada 1894 r. Związku jest: wzmocnienie i skupienie niemczyzny na kresach wschodnich Rzeszy, osiedlonych polską ludnością, przez podniesienie i utrwalenie poczucia niemiecko-narodowego, jak również przez wzmożenie i gospodarcze wzmocnienie niemieckiej ludności.
Ma się to stać przez:
a) obserwowanie wszystkich kwestii i wydarzeń na polu narodowym i przez reprezentowanie publiczne narodowo niemieckich interesów poprzez właściwe środki, głównie przeciw usiłowaniom polskiej prasy;
b) przeciągnięcie Niemców do posiadłości miejskich i wiejskich, a także niemieckich rzemieślników, przemysłowców, szynkarzy, kupców, lekarzy, adwokatów, urzędników w przedsiębiorstwach tam, gdzie ich brak;
c) wzmocnienie niemieckiego stanu średniego w mieście i na wsi za pomocą właściwych środków, a szczególnie przez zapewnienie klienteli oraz kredytu w potrzebie;
d) organizowanie zgromadzeń wędrownych (dni niemieckie) w celu omówienia spraw narodowych;
e) popieranie niemieckiego nauczania itd.
Członkiem może zostać każdy Niemiec (...).
Dokument D
"Orędownik", Poznań 1900 r., nr 211
(..)Skoro teraz skasowano polską i zaprowadzono niemiecką naukę religii w dwóch wyższych oddziałach, więc tym samym upadła nauka języka polskiego zupełnie. Stan obecny jest więc taki: 1) w oddziale najniższym, a więc klasie 6 i 5 uczą religii po polsku ustnie, bez pomocy drukowanego katechizmu, 2) w oddziale średnim i najwyższym, a więc klasach 4, 3, 2, 1 uczą religii po niemiecku przy pomocy drukowanych niemieckich katechizmów. Polskiego czytania i pisania nie uczą w żadnej klasie. Z tego wynikły dla nas dwie wielkie troski:
1) o odpowiednią naukę religii w języku ojczystym, 2) troska o wyuczenie dziatwy czytania i pisania polskiego (...).
Dokument E
Rusyfikacja
Ukaz do Rządzącego Senatu o zniesienie Komisji Rządowej Oświecenia Publicznego w Królestwie Polskim - 1867 r.
Rozpoznawszy złożony przez ministra Oświecenia Publicznego (...) projekt zniesienia Komisji Rządowej Oświecenia Publicznego w Królestwie (...) rozkazujemy:
1.Komisję Rządową Oświecenia Publicznego w Królestwie Polskim znieść bezzwłocznie.
2.Wszystkie naukowe zakłady i instytucje w guberniach Królestwa Polskiego poddać pod władzę Ministerstwa Oświecenia Publicznego, tworząc z wspomnianych zakładów i instytucji Okręg Naukowy Warszawski (...).
Na oryginale Własną Jego Cesarskiej Mości ręką napisano:
"Aleksander"
Dzień ogłoszenia, dnia 8 (20) lipca 1867 roku.
Dokument F
Jan Wołyński, Wspomnienia z czasów szkolnictwa rosyjskiego w byłym Królestwie Polskim 1868-1915 r.
Po objęciu władzy w kraju w r. 1883 przez gen. gub. Hurkę, oblicze Apuchtina* od razu się zmieniło. Dzięki temu, że Apuchtin przestał przyjmować Polaków na posady nauczycielskie, liczba Rosjan nauczycieli gwałtownie zaczęła się zwiększać, a rusyfikacja i ucisk młodzieży w szkołach dochodził do monstrualnych rozmiarów (...). Surowo zabroniono czytania i posiadania polskich książek, a kontrola była tak ścisła, że przy odwiedzaniu stancji uczniowskich przeglądano książki każdego ucznia i przetrząsano sienniki, kufry z rzeczami, czy tam nie było schowanych książek polskich. W razie znalezienia książki polskiej zapisywano ucznia do dziennika kar, sadzano w święto na kilka godzin do kozy(...). Gdy zaś u ucznia znaleziono książkę o treści politycznej lub antypaństwowej treści socjalistycznej, bezwarunkowo wydalano ucznia z gimnazjum a stancję zamykano (...).
Żadne tego rodzaju represje nie pomagały. Uczniowie mieli książki polskie, czytali je, tworzyli biblioteki, kółka samokształceniowe w języku polskim. Biblioteki znajdowały się w pewnych miejscach, przeważnie w lokalach kolegów, mieszkających u rodziców wolnego zawodu, gdzie też kolejno odbywały się posiedzenia kółek (...).
* Aleksander Apuchtin (1822-1903) w latach 1879-1897 kurator warszawskiego okręgu szkolnego. Zaciekły rusyfikator.
POLECENIA:
- Na podstawie dokumentów A i B przedstaw cele Komisji Kolonizacyjnej.
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(3 pkt)
- Na postawie dokumentu C i wiedzy pozaźródłowej wyjaśnij nazwę HAKATA, podaj jej pochodzenie oraz scharakteryzuj cele tej organizacji.
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(7 pkt)
- Na postawie dokumentu D oraz wiedzy pozaźródłowej wyjaśnij, jaką politykę stosowali Niemcy wobec Polaków w zakresie nauczania?
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(2 pkt)
- Na podstawie wiedzy pozaźródłowej wyjaśnij pojęcia:
A) Kulturkampf - .............................................................................................
.................................................................................................................
B) Rugi pruskie -..............................................................................................
.................................................................................................................
C) "Uniwersytet latający" - ................................................................................
.................................................................................................................
(6 pkt)
- Na podstawie dokumentów E i F oraz wiedzy pozaźródłowej wyjaśnij, jakie decyzje podjęły władze rosyjskie wobec Królestwa Polskiego po klęsce powstania styczniowego?
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(6 pkt)
- Na postawie dokumentu F oraz wiedzy pozaźródłowej uzasadnij, dlaczego koniec XIX wieku w dziejach Królestwa Polskiego określamy mianem nocy apuchtinowskiej? (podaj dwa argumenty)
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(2 pkt)
- Scharakteryzuj postawę Polaków wobec germanizacji i rusyfikacji oraz przedstaw formy przeciwdziałania procesowi wynarodowienia.
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(5 pkt)
- Na podstawie wiedzy pozaźródłowej wyjaśnij politykę władz monarchii austro-węgierskiej wobec Galicji. Podaj przyczynę takiego stosunku Austriaków do Polaków.
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
(3 pkt)
SUMA PUNKTÓW: 90 [CZĘŚĆ A - 56 + CZĘŚĆ B - 34]
UZYSKANYCH: ..........
INNE OLIMPIADY
|
