sparta

GŁÓWNA     KSIĘGA GOŚCI     AUTORKA     LINKI     KONTAKT     ARCHIWUM     MAPA STRONY


ustaw jako stronę startową        dodaj do ulubionych
PR google pagerank

.:: PREHISTORIA ::.
Typy form ludzkich
Człowiek rozumny

.:: STAROŻYTNOŚĆ ::.
Mezopotamia
Państwo asyryjskie
Egipt darem Nilu
W dolinie Indusu
Państwo Środka
Palestyna
Antyczna Grecja
Starożytny Rzym

.:: ŚREDNIOWIECZE ::.
Arabowie
Państwa europejskie
Dynastia Piastów
Wyprawy krzyżowe
Niewola awiniońska
Schizmy w Kościele

.:: NOWOŻYTNOŚĆ ::.
Szlachta polska
Jagiellonowie
Wojny Polski XVI-XVII
Królowie elekcyjni
Rozbiory
---------------------------
Carowie Rosji
Odkrycia geograficzne
Reformacja
Torquemada
Niccolo Machiavelli
Wojna 30-letnia
Wojna Północna
Wojna siedmioletnia
Niepodległość USA
Rewolucja Francuska

USTRÓJ SPARTY

Ustrój polis greckiego Sparty znacznie różnił się od tego jaki panował w Atenach. Do Sparty nie docierały odgłosy demokratyczne. Tam każdy w społeczeństwie miał swoją rolę i doskonale wiedział, gdzie jest jego miejsce. I właśnie od podziału społecznego należałoby chyba rozpocząć.

Społeczeństwo Sparty

Otóż kiedy zostały podbite ziemie Lakonii i Mesenii (tereny polis spartańskiej) grupą panującą oczywiście zostali najeźdźcy, czyli spartiaci. Była to najmniej liczna grupa społeczeństwa. Przejęli oni całą ziemię, po czym podzielili ją między siebie na równe części zwane nadziałami albo klaros. Nie były to jednak ziemie przyznawane na własność spartiatom. Używali jak gdyby własności państwa, której nie mogli w dodatku sprzedawać. Stąd też sami siebie nazywali "wspólnotą jednakowych". Wśród spartiatów nie było wewnętrznych podziałów. Wszyscy mieli tą samą pozycję wobec powszechnego prawa. Spartiaci uzyskiwali pełnię praw po trzydziestym roku życia. Musieli koniecznie się ożenić (inaczej straciliby prawa obywatelskie) i nie wolno im było pracować. Dbali także o to, aby nikt z niższych warstw się bardziej niż oni nie wzbogacił. Służyli za to w wojsku już od najmłodszych lat, a przygotowywało ich do tego tak zwane wychowanie spartańskie. Drugą co do ważności grupą w polis byli periojkowie - ludność żyjąca na terenach otaczających Spartę. Nie mieli oni praw politycznych, ale za to uzyskali wolność osobistą. Powoływani byli w chwilach zagrożenia do wojska lekkozbrojnego. Zajmowali się głównie handlem i rzemiosłem. Byli zobowiązani do płacenia podatków na rzecz państwa. Najniżej w hierarchii znajdowali się heloci, czyli ludność podbita. Nie mieli oni ani praw politycznych, ani wolności osobistych. Musieli pracować na działkach spartiatów i płacić im daniny (oddawali połowę uzyskanych plonów). Byli swoistymi niewolnikami - nie wolno im było opuszczać uprawianej ziemi. Cechą odznaczającą ustrój społeczny w Sparcie było to, że klasy społeczne były zamknięte, to znaczy, że nie można było przedostać się z jednej do drugiej (zarówno heloci nie mogli zostać spartiatami, jak i spartiaci helotami). System służby wojskowej, jaki utworzono w Sparcie (to, że tylko ludzie wolni mogli służyć w wojsku) miał przede wszystkim zapobiec buntom ludności poddanej, czyli helotom, którzy byli najbardziej uciskaną i najliczniejszą grupą wśród społeczeństwa Sparty.. Naturalnie wychowanie spartańskie miało także zwiększyć obronność kraju przed atakami z zewnątrz.

Powstanie ustroju spartańskiego

Ustrój polityczny Sparty został stworzony przez Likurga (nie mylić z ateńskim politykiem!), legendarnego prawodawcę działającego w IX lub w pierwszej połowie VIII wieku p.n.e. Stworzone przez niego założenia ustrojowe Sparty były zawarte w tak zwanej Wielkiej Retrze - odpowiedzi, którą mityczna wyrocznia Pytia miała udzielić Likurgowi.

Królestwo Sparty

Na czele polis stali dwaj królowie. Dowodzili oni armią oraz sprawowali funkcję najwyższych kapłanów. Mieli także pewne uprawnienia jeżeli chodzi o sądownictwo cywilne. Wybierano ich dwóch po to, aby w czasie wojny jeden mógł udać się na wojnę, a drugi nadal czuwał nad miastem. Stopniowo ich uprawnienia zostawały zmniejszane przez geruzję, czyli Radę Starszych. W jej skład wchodziło 28 członków, którzy przekroczyli sześćdziesiąt lat. Gerontów wybierało Zgromadzenie Ludowe spośród zamożnych rodów lub wybitnie zasłużonych obywateli. Zgromadzenie powoływało także pięciu eforów - co roku innych - urzędników mających na celu głównie kontrolę nad królami. Tak naprawdę należała do nich prawie pełnia władzy. Zajmowali się oni polityką, administracją, finansami, wojną i ludnością podbitą. Czuwali także nad wychowaniem spartańskim. Zgromadzenie Ludowe (apella), w którym zasiadali tylko pełnoprawni obywatele, głównie zatwierdzało wnioski eforów (zresztą oni też przewodniczyli zebraniom zgromadzenia) i działania geruzji. Czyniono to poprzez okrzyk. Zgromadzenie nie posiadało inicjatywy ustawodawczej. Tak więc pełniło bardzo nieznaczną rolę w życiu politycznym.


POWRÓT


.:: XIX WIEK ::.
Napoleon
Księstwo Warszawskie
Kongres Wiedeński
Powstania narodowe

.:: XX WIEK ::.
Grigorij Rasputin
I wojna światowa
Eva Peron
Dwudziestolecie
III Rzesza
II wojna światowa
PRL

.:: SZTUKA ::.
Renesans
Barok
Dwudziestolecie

.:: VARIA ::.
Wstęp do historii
Słowiniczek pojęć
Postacie historyczne
Źródła historyczne
Unie Polski i Litwy
Historia demokracji
Ateizm

.:: DODATKI ::.
Testy z historii
Mapy historyczne
Krzyżówki
Olimpiady
Matura z historii
Cytaty
Dokumenty
Ściągi
Dynastie
Pieśni historyczne
Kalendaria

.:: STATYSTYKI ::.
Profesjonalne bezpłatne statystyki www
Copyright by LUKA © All rights reserved

reklamy google






Polecam niezawodne kosiarki Viking: Kosiarki Szczecin
Jedne z najlepszych maszyn budowlanych na rynku: Zag�szczarki Szczecin