władysław łokietek

GŁÓWNA     KSIĘGA GOŚCI     AUTORKA     LINKI     KONTAKT     ARCHIWUM     MAPA STRONY


ustaw jako stronę startową        dodaj do ulubionych
PR google pagerank

.:: PREHISTORIA ::.
Typy form ludzkich
Człowiek rozumny

.:: STAROŻYTNOŚĆ ::.
Mezopotamia
Państwo asyryjskie
Egipt darem Nilu
W dolinie Indusu
Państwo Środka
Palestyna
Antyczna Grecja
Starożytny Rzym

.:: ŚREDNIOWIECZE ::.
Arabowie
Państwa europejskie
Dynastia Piastów
Wyprawy krzyżowe
Niewola awiniońska
Schizmy w Kościele

.:: NOWOŻYTNOŚĆ ::.
Szlachta polska
Jagiellonowie
Wojny Polski XVI-XVII
Królowie elekcyjni
Rozbiory
---------------------------
Carowie Rosji
Odkrycia geograficzne
Reformacja
Torquemada
Niccolo Machiavelli
Wojna 30-letnia
Wojna Północna
Wojna siedmioletnia
Niepodległość USA
Rewolucja Francuska

WŁADYSŁAW ŁOKIETEK

Władysław Łokietek Dane personalne

Tak naprawdę trudno określić precyzyjną datę urodzin Władysława Łokietka. Prawdopodobnie nastąpiło to w 1260 lub 1261 roku. Był on synem Kazimierza, księcia kujawskiego i Eufrozyny, córki księcia opolskiego. Łokietek miał jedną żonę, Jadwigę, córkę Bolesława Pobożnego, księcia wielkopolskiego. Miał z nią sześcioro dzieci, w tym córkę Elżbietę, późniejszą żonę króla Węgier, Karola Roberta, i syna, Kazimierza, króla Polski po jego śmierci. Sam musiał toczyć wielkie boje, aby móc wreszcie 20 października 1320 roku koronować się na króla Polski. Łokietek zmarł w 1333r., a jego następcą został jego syn, zwany później Wielkim.

Utarta Pomorza Gdańskiego

Pomorze Gdańskie było łakomym kąskiem dla każdego sąsiada Polaków. Ochotę na nie mieli zarówno Brandenburczycy, jak i Krzyżacy, gdyż gwarantowało dostęp do Morza - rzecz niezbędną dla średniowiecznej gospodarki. Gdy Łokietek był pochłonięty zagarnianiem reszty ziem i ugruntowywaniem swoich wpływów na nich, Brandenburczycy zagarnęli Pomorze Gdańskie twierdząc, że dostali je od Wacława II na podstawie rzekomo podpisanej umowy. Przy poparciu mieszczan niemieckiego pochodzenia oraz możnowładczego rodu Świeciów, opanowali całe Pomorze. Broniąca się w grodzie gdańskim załoga wierna Łokietkowi wezwała na pomoc Krzyżaków, gdyż dotąd prowadzili oni wyraźną, propolską politykę. Nie dość, że Krzyżacy wygnali Brandenburczyków, to uczynili to samo także z sojusznikami Łokietka zagarniając sobie w latach 1308-09 całe Pomorze Gdańskie, które uważali za osobliwą "nagrodę" za udzieloną pomoc! Aby uspokoić Brandenburczyków odkupili od nich rzekome prawa. Sprawy z Polską nie uregulowali. Być może słaby i rozbity jeszcze wewnętrznie kraj wydał im się niezbyt groźnym przeciwnikiem. Liczne apele Łokietka do papieża niestety na niewiele się zdały.

Wojna z Krzyżakami

Uzyskanie Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków dawało im wiele korzyści, które jednocześnie zostały odebrane Polsce. Na to nie mógł pozwolić Łokietek. W latach 1320-21 toczył się w Inowrocławiu sąd papieski, który wydał korzystny wyrok dla Polski. Krzyżacy go jednak nie uznali.

Nowe niebezpieczeństwo pojawiło się w wyniku zawiązania się sojuszu niektórych książąt śląskich, Krzyżaków i króla czeskiego, Jana Luksemburskiego, który po wywalczeniu sobie korony czeskiej starał się także o polską.

W latach 1327-32 prowadził Łokietek wojnę z Krzyżakami w celu odzyskania utraconych ziem. Wielkim szczęściem dla Łokietka okazało się, że mający pomóc Krzyżakom Czesi nie zdołali na czas zorganizować pospolitego ruszenia i wspomóc braci zakonnych w boju w Wielkopolsce. Jednakże i tak wojna okazała się porażką Polaków. Nie tylko nie udało się opanować zagarniętych przez zakon ziem, ale jeszcze ponieśliśmy dodatkowe straty, gdyż Krzyżacy najechali i złupili doszczętnie Wielkopolskę. Chociaż rozegrana pod Płowcami w 1331 roku bitwa na ogół przypisywana jest na korzyść dla Polaków (co do tego zwycięstwa historycy mają podzielne zdanie), to jednak nie wywarła ona prawie żadnego wpływu na przebieg wojny. Zakończyła się ona w 1332 roku zawieszeniem broni. Z Krzyżakami przyjedzie się zmierzyć na arenie dyplomatycznej następcy Łokietka, Kazimierzowi Wielkiemu.

Droga do władzy

Władysław Łokietek, książę brzesko-kujawski, a potem także sieradzki i łęczycki, starał się o koronę już po śmierci Przemysła II. Wówczas to było dwóch potężnych rywali: Henryk głogowski i właśnie Łokietek. Lecz wkrótce pojawił się i trzeci, znacznie mocniejszy i posiadający znacznie większe wpływy i znacznie zasobniejszą kieszeń - Wacław II z Przemyślidów, dynastii zasiadającej wówczas na tronie czeskim. Podbił on szybko (głównie bezkrwawo) cały kraj, czyli Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie i koronował się na króla Polski w Gnieźnie w 1300 roku. Plany Łokietka musiały ulec odwleczeniu na jakiś czas.

Po koronacji Wacława II Łokietek musiał zbiec z kraju. Najpierw zawędrował na Ruś, potem na Węgry. Gdzie nie był, starał sobie wyrobić jak największą liczbę sprzymierzeńców. Długoletnią przyjaźnią zapałała do niego głównie węgierska rodzina panująca, Andegaweni. Poprawne stosunki zachował także z papiestwem.

Na wieść o niezadowoleniu, jakie rozbrzmiało wśród ludności, z panowania Przemyślidów, Łokietek postanowił wrócić do kraju. Dzięki pomocy Węgrów najechał i zajął ziemię sandomierską, gdzie wybuchło jawne powstanie przeciw Wacławowi II w 1305 roku. Na jego czele staną Łokietek. W 1306 roku zajął także ziemię krakowską (przy poparciu możnowładztwa i rycerstwa), łęczycką i sieradzką oraz Kujawy. Zdobył Pomorze Gdańskie, które obsadził zaufanymi ludźmi. W 1314 roku przyłączył też do swoich ziem Wielkopolskę, na której "przy okazji" stłumił bunt mieszczan niemieckich pod przywództwem wójta Przemka.

Niezadowolenie z panowania Władysława przede wszystkim narastało wśród mieszczan krakowskich. Byli oni głównie pochodzenia niemieckiego, gospodarczo zaś powiązani byli z Czechami i Niemcami. W 1311 roku wybuchł tak zwany "bunt wójta Alberta" - był to otwarty bunt przeciwko Łokietkowi, do którego przyłączył się także biskup krakowski, Jan Muskata (biskupem został dzięki Wacławowi II, od niego też otrzymał urząd starosty). Władysław jednak zdołał opanować miasto i wydał surowe represje na buntujących się. W końcu sytuacja doszła do absurdu i zwolennicy Łokietka mordowali wszystkich tych, którzy mówili po niemiecku. Aby przekonać się czy dana osoba jest Niemcem czy nie, podobno kazano wymawiać im "soczewica, koło, miele, młyn". Kiepski los spotkał tych, którzy nie poradzili sobie z tym zadaniem.

Koronacja Łokietka

Zabiegający o koronę Polski u papieża, Łokietek wreszcie uzyskał na nią zgodę. Co dziwniejsze koronacja odbyła się nie jak dotąd w Gnieźnie, ale właśnie w Krakowie, w katedrze na Wawelu. Specjalnie na tą okazję przygotowano nowe insygnia królewskie, gdyż te z czasów jeszcze Bolesława Śmiałego zostały najpierw wywiezione przez Przemysła do Gniezna, a potem za sprawą Wacława II przepadły gdzieś w Czechach. Ceremonia koronacji po raz pierwszy w historii odbyła się z użyciem Szczerbca - legendarnego miecza, który miał być wyszczerbiony (stąd jego nazwa) przez Bolesława Chrobrego w trakcie przedzierania się przez Złotą Bramę Kijowa.

Akt ten mimo słabości zjednoczonego pod berłem Piasta państwa, stanowił symbol odrodzenia się Polski po kryzysie i upadku doby rozbicia dzielnicowego.

Podstawą królestwa Łokietka była Małopolska i Wielkopolska. Poza granicami wciąż jeszcze pozostawała znaczna część przeddzielnicowej Polski: Śląsk, Pomorze i Mazowsze. Mało jednak wskazywało na to, że uda się to Łokietkowi odzyskać. Pomorze uznało władzę cesarza, a Pomorze Gdańskie znalazło się w państwie zakonnym. Książęta śląscy kontynuowali składanie hołdu królom czeskim, a na Mazowszu panujący książęta piastowscy dążyli do zachowania jak największej niezależności.


POWRÓT



.:: XIX WIEK ::.
Napoleon
Księstwo Warszawskie
Kongres Wiedeński
Powstania narodowe

.:: XX WIEK ::.
Grigorij Rasputin
I wojna światowa
Eva Peron
Dwudziestolecie
III Rzesza
II wojna światowa
PRL

.:: SZTUKA ::.
Renesans
Barok
Dwudziestolecie

.:: VARIA ::.
Wstęp do historii
Słowiniczek pojęć
Postacie historyczne
Źródła historyczne
Unie Polski i Litwy
Historia demokracji
Ateizm

.:: DODATKI ::.
Testy z historii
Mapy historyczne
Krzyżówki
Olimpiady
Matura z historii
Cytaty
Dokumenty
Ściągi
Dynastie
Pieśni historyczne
Kalendaria

.:: STATYSTYKI ::.
Profesjonalne bezpłatne statystyki www
Copyright by LUKA © All rights reserved

reklamy google






Polecam niezawodne kosiarki Viking: Kosiarki Szczecin
Jedne z najlepszych maszyn budowlanych na rynku: Zag�szczarki Szczecin